Sebastian Jornetek, 2023ko Donostiako Plan Orokorraren berrikuspenaren Aurrerapena idatzi duen teknikari taldeko zuzendariak, hiriaren etorkizun urbanistikoari buruzko jardunaldi batean parte hartu du, eta elkarrizketa bat eman dio komunikabide bati.
Bere adierazpenen arabera, “ez da lurzoru gehiago kontsumitu behar. Dagoen hirian esku hartu behar dela ”.
Azken 150 urteetako hirigintzaren bilakaera errepasatzen du, eta honako hau baieztatzen du: “XIX. mendea zabalguneen mendea izan bazen, eta XX. mendea hirien hedapenaren eta zonifikazioaren mendea, XXI. mendea dagoeneko okupatuta dagoen lurzoruaren birsorkuntzaren eta jardunaren mendea izan behar da”.
Auditz-Akular hedapeneko hirigintzaren adibide bat da, landa-lurzoruen kolonizazioarena, eta, horregatik, urbanizazioaren eta eraikuntzaren aurka agertzen da, Antondegiren kasuan bezala.
Baina haratago doa, eta indarrean dagoen 2010eko Plan Orokorrari buruz hitz egiten du: “hilda jaio zen, eta, gaur egun, zahartuta, zaharkituta dago. Solemnitate txarra da ”, eta gehiegikeriaren eta desarrollismoaren hirigintzari erantzuten dio, 2004tik aurrera higiezinen burbuila betean kudeatu zelako.
Hain zuzen ere, gure ikuspuntutik, Donostiako etxebizitzaren egungo egoeraren erruaren zati handi bat 2010eko Plan Orokorrarena da, erratu egin baitzen eta arrautza guztiak ezinezko 3 saskitan jarri baitzituen. Etxebizitza babestuak eraikitzeko itxaropen guztiak jarri zituen gerora bideraezinak izan diren eremuetan, hala nola Auditz-Akularren, Antondegin eta Zubietako hipodromoaren atzean dauden mila etxebizitzetan. Azken bi horiek desklasifikatu egin dira orain, edozein hirigintza-politika zintzoren aurkakoak direlako erabat; Auditz-Akular desklasifikatzea baino ez da geratzen, arrazoi berengatik eta zehatzengatik.
2010ean, Plan Orokorrak ez zituen errespetatu autonomia-erkidegoko hirigintza-legerian ezarritako hirigintza-printzipioak. Horregatik, orain, elkar ulertzea konpondu eta zentzura itzultzea besterik ez da geratzen. HAPO berriaren erronka nagusia ez dago mendiko lurzoruaren sailkapenetan edo ezinezko birsailkapenetan, baizik eta hiri-lurzoruaren ordenantza moderno, ausart eta koherente bat egitean.
Eta ezin da itxaron, Donostian 2008ko burbuila inmobiliarioaren baldintza berberak errepikatzen ari direlako, etxebizitzaren prezioak mugarik gabe hazten jarraitzen duelako. Etxebizitza batek, edozein etxebizitzak, bere hormek, adreiluek, instalazioek, ekipamenduek, leihoek, zoruek, fatxadak, hau da, eraikuntza elementuek eta etxebizitza bihurtzen dutenek duten balioa du, eta gero lurzoruak du balioa, zati objektibo bat izan dezakeena, eta beste bat erlatiboa edo subjektiboa, hiriko posizioaren arabera, baina ezin dena mugarik gabe hazi.
Jornetek ondo dioen bezala, hiria etxebizitza babestuez hornitzeko beste tresna batzuk daude, horien artean Auzitegi Gorenak berriki baliozkotutakoa, Bartzelona hirirako, hau da, Plan Orokorrean hiri-lurzoru finkatuaren betebeharra sartzea, hau da, jada eraikita dagoen hiriarena, etxebizitza babestuak eraikin guztietan tartekatzeko betebeharra, birgaitzeko edo berreraikitzeko garaian, eta abar. Horiek irtenbide ausartak dira, etorkizun oso luze batean hartu beharko direnak.
Horretarako, Donostiako etxebizitzaren arazoa konpontzeko, Auditz-Akularren urbanizatu eta eraiki behar da. Eta Plan Orokorra idazteari ekin behar zaio berriro, hiriaren etorkizunari buruzko eztabaidarako legez aurreikusitako foroa baita, eta ezinbesteko tresna etorkizunean egoera iraultzeko.
Altza XXI herri ekimena Herri Ekimena.
